Zjawiska sublimacji i resublimacji. I do czego mogą posłużyć?

Zjawiska sublimacji i resublimacji. I do czego mogą posłużyć?

Ostania aktualizacja 27 July 2021

Są takie pojęcia, których znaczenie każdy powinien znać. Dotyczą podstaw wiedzy o świecie. Choć z sublimacją i resublimacją nie ma się do czynienia na co dzień, to są to pojęcia z tej grupy. Warto poznać ich znaczenie, nawet jak nie jest to potrzebne do szkoły. Warto także dowiedzieć się, jak wykorzystuje się te zjawiska.


Sublimacja i resublimacja jako przemiany fazowe

Zjawiska sublimacji i resublimacji. I do czego mogą posłużyć?

Każdy umie wytłumaczyć, czym jest parowanie. To podstawy wiedzy i często widzimy to zjawisko. Gdy pojawi się zagadnienie, kiedy zachodzi sublimacja i resublimacja, to większość osób ma problem. W pierwszej chwili wydaje się, że to jakaś zaawansowana wiedza, która znana jest tylko fizykom. Faktycznie, to są to zagadnienia z tej samej grupy, co parowanie. Określają przemiany fazowe. Inne pojęcia z tej grupy to krzepnięcie, topnienie, wrzenie, skraplanie. Sublimacją określa się przejście bezpośrednie od stanu stałego w stan gazowy. Zwykle najpierw ciało stałe zmienia się w ciekłe i dopiero później w gaz. Przy sublimacji nie ma stanu ciekłego. Resublimacja to bezpośrednie przejście od fazy gazowej do ciała stałego. Nie ma pośredniego przejścia substancji w stan ciekły. Większość osób uczyła się, czym jest sublimacja i zjawisko do niej przeciwne. Nie mając jednak do czynienia z takimi zjawiskami czy takim nazewnictwem, zapomina się o tych pojęciach.

Ciekawostki o sublimacji i resublimacji

Brak styczności z takimi przemianami fazowymi ma prostą przyczynę. W normalnych warunkach zwykle nie zachodzą. Tzn. nie sublimacja, bo z resublimacją mamy niekiedy do czynienia… tylko nie używa się tego pojęcia. By związki chemiczne mogły sublimować, potrzeba specjalnej temperatury i ciśnienia. Spowodują one, że substancja nie będzie mogła przejawić się w stanie ciekłym. Trzeba zapewnić odpowiednie warunki w laboratorium, bo naturalnie one nie występują. To dotyczy większości związków chemicznych. Kiedy zachodzą sublimacja i resublimacja w warunkach naturalnych? Substancją, która może sublimować w naturalnym środowisku, jest suchy lód. To zestalony dwutlenek węgla. W pewnych warunkach od razu zmieni stan skupienia na gazowy. Potrzeba do tego zwykłego ciśnienia atmosferycznego i temperatury około 20 st.C. A resublimacja? To jest ten moment, kiedy para wodna zamienia się w śnieg. Tworzy też szron, który tak pięknie zdobi okna zimą. Znane zjawisko, ale nie używa się tego terminu, więc można zapomnieć, że to resublimacja.

Zobacz także:

Jak wykorzystuje się te dwa zjawiska?

Obecnie coraz częściej słyszy się o druku sublimacyjnym. Technika ta korzysta z jednego z tych zjawisk. Nazwa określa, o który chodzi. To zjawisko ma też inne zastosowania. W momencie, kiedy zachodzi sublimacja i resublimacja, można to wykorzystać praktycznie. Dzięki sublimacji oczyszcza się związki chemiczne. Można też wydzielić jakiś z nich z mieszanki np. jod. Potrzebne do tego warunki trzeba stworzyć w laboratorium. Resublimację wykorzystuje się w podobnym celu, by oczyszczać i rozdzielać związki chemiczne. W efekcie uzyskuje się je w postaci krystalicznej. Bardzo często wykorzystuje się ją wraz z sublimacją. Są to zastosowania dość specyficzne, bo mało kto zajmuje się związkami i pierwiastkami chemicznymi. Co innego nadruki np. na odzieży, czyli druk sublimacyjny. Dużo częściej ma się z tym do czynienia. Czasem, zamawiając nadruk, a czasem, robiąc go samodzielnie.

Co łączy sublimację z nadrukami?

Dzięki tej technice druku wzrosło zainteresowanie pojęciem sublimacji i zjawiska przeciwnego. Wiele osób dowiedziało się lub przypomniało sobie, kiedy zachodzi sublimacja i resublimacja. Inni jeszcze sobie przypomną albo się dowiedzą. Druk sublimacyjny to technika, która wykorzystuje zjawisko sublimacji. Potrzebne są specjalne barwniki i papier transferowy. Duży nacisk i wysoka temperatura sprawiają, że barwniki przekształcają się w gaz. Wnika on we włókna poliestrowe i tak powstaje nadruk. Zdobi się w ten sposób odzież, poduszki, plecaki i różne tekstylia o przeznaczeniu reklamowym. Nadruk w tej technice może pojawić się i na kubku oraz innych rzeczach ceramicznych. Robi się go na blasze aluminiowej. Jeśli pojawia się nie na tkaninie, a na przedmiotach, to trzeba je pokryć lakierem poliestrowym.

Wiedza z fizyki w praktyce

Wiedza z zakresu chemii i fizyki pozwala lepiej rozumieć świat i różne zjawiska przyrodnicze. Można też wykorzystać ją w praktyce. Korzystają z niej pracownicy laboratoriów. Znajomość zjawiska sublimacji przydała się firmom oferującym nadruki. Wiedza o przemianach fazowych, czyli o przejściu z jednego stanu skupienia w drugi, przydaje się i na co dzień. Zwykle korzysta się z informacji o parowaniu czy wrzeniu. Mając informację, kiedy zachodzi sublimacja i resublimacja, zyskuje się pełniejszą wiedzę na ten temat. Wiedzę warto mieć dla niej samej, a nigdy nie wiadomo, czy się to nie przyda w praktyce. Są trzy stany skupienia: stały, ciekły, gazowy. Substancja może przejść z jednego w drugi. Sublimacja to zjawisko przejścia ze stanu stałego w gazowy, a resublimacja na odwrót. Obecnie wiedzę o zjawisku sublimacji wykorzystuje się w nadrukach. Kto wie, jakie jeszcze w przyszłości znajdzie ona zastosowanie.